ABD’de açıklanan makroekonomik göstergelerin ardından Amerikan Merkez Bankasının faiz artırımlarını erteleyebileceği beklentileri kuvvetlenirken, dünya genelindeki finansal piyasalarda dalgalı bir seyir izleniyor. Yatırımcılar para politikalarına yön verecek gelişmeler öncesinde yarın paylaşılacak kritik tarım dışı istihdam verisine odaklandı.
Açıklanan verilere göre ABD ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,5 düzeyindeki öncü tahminleri geride bırakarak yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,2 büyüme kaydetti. Fed’in yakından izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ağustosta aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3 artış gösterdi. Temmuz ayında aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3 artan endeks için piyasa beklentisi aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,3 seviyesindeydi. Aynı dönemde kişisel tüketim harcamaları yüzde 0,9 yükselerek beklentiyi aşarken, kişisel gelirler yüzde 0,2 ile tahminlerin altında kaldı; eylül ayı özel sektör istihdamı ise 90 bin kişi artarak öngörülerin üzerine çıktı.
Analistler, ABD’den gelen son verilerin piyasalarda Fed’in politikasında “yumuşak iniş” yapabileceğine dair senaryoyu tekrar güçlendirdiğini belirtti.
ABD’de enflasyon tarafında aşağı yönlü bir hareket olduğunu, diğer taraftan ülke ekonomisinin hala dirençli olduğunu ifade eden analistler, Fed’in yakın zamanda faiz artırmak zorunda kalmayabileceğini söyledi.
Analistler, yarın ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin Fed’in politikalarına ilişkin beklentileri şekillendirecek en önemli veri olduğunu kaydetti.
Gelişmelerin ardından para piyasalarında Fed’in ekim toplantısında faiz artırma olasılığı yüzde 70 seviyesinden yüzde 38 düzeyine geriledi. Buna karşın güçlü büyüme rakamları ve eylül ayında yükselen dizel fiyatlarının enflasyona olası etkileri, faiz oranlarının uzun süre yüksek kalabileceği algısını koruyarak tahvil piyasalarını etkiledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,31 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyesini test ettikten sonra yüzde 5,28’e, 30 yıllık tahvil faizi ise 2002 sonrası zirve olan yüzde 5,65’ten yüzde 5,62’ye çekildi. Dolar endeksi 101,7 ile 24 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Emtia tarafında ons altın yüzde 0,7 kazançla 4 bin 184 dolara çıkarken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 azalışla 96,6 dolara geriledi.
ABD Başkanı Donald Trump, eski Fed başkanı Jerome Powell’ın Fed binaları yenileme projesindeki maliyet aşımı nedeniyle Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmeye zorlanması gerektiğini bildirdi.
Beyaz Saray’da enerji yatırımlarına ilişkin duyuru yapan Trump, Güney Kore’nin ABD’deki büyük enerji projelerine 200 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planladığını bildirdi.
Trump, dizel ihracatının yasaklanması seçeneğini değerlendirdiğini ancak bunun benzin fiyatları üzerinde olumsuz etkisinin olabileceğini belirtti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonun beş yılı aşkın bir süredir hedefin üzerinde seyrettiğini belirterek, “İş gücü piyasasındaki gücü korurken enflasyonu hedeflediğimiz seviyeye geri döndürme konusundaki kararlılığımı sürdürüyorum.” dedi.
Öte yandan Fed, bankaların tabi olduğu stres testlerinde şeffaflığı ve hesap verebilirliği artırmak, sermaye gerekliliklerindeki dalgalanmayı düşürmek amacıyla hazırlanan kural değişikliklerini nihai hale getirdi.
New York ve Avrupa Borsalarında Görünüm
New York borsasında tahvil getirilerindeki baskı nedeniyle karışık bir kapanış gerçekleşti; Dow Jones yüzde 0,86 ve S&P 500 yüzde 0,25 değer kaybederken, Nasdaq yüzde 0,24 prim yaptı. Çip üreticisi Micron Technology’nin bilançosunun beklentileri aşmasıyla hisseleri vadeli işlemlerde yüzde 0,6 yükseldi. Ülkede 30 yıl vadeli mortgage faiz oranı ise yüzde 7,3 seviyesine ulaşarak Kasım 2023’ten sonraki en yüksek seviyeyi gördü. ABD endeks vadeli kontratları yeni güne pozitif başladı.
Avrupa tarafında enerji maliyetlerinin enflasyon baskısını artırması piyasaları olumsuz etkiledi. Almanya’da eylül ayı yıllık enflasyonu Orta Doğu’daki gerilimlerin etkisiyle yüzde 3,3’e çıkarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Bu tablo Avrupa Merkez Bankasının sıkı para politikasını sürdüreceği beklentisini güçlendirdi. İngiltere ekonomisi ise ikinci çeyrekte çeyreklik yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 1,4 ile beklentilerin üzerinde büyüdü; piyasalarda İngiltere Merkez Bankasının faiz artırma ihtimali yüzde 85 olarak fiyatlandı. Kapanışta FTSE 100 yüzde 0,29, DAX 40 yüzde 0,79, CAC 40 yüzde 0,89 ve FTSE MIB yüzde 0,84 geriledi.
Asya Piyasaları ile Yurt İçi Göstergeler
Asya borsalarında Fed beklentileri ve çip sektöründeki alımların etkisiyle pozitif bir seyir izlendi. Japonya’da imalat sanayi PMI 54,1 seviyesinde gerçekleşirken Nikkei 225 endeksi yüzde 2,9 yükseldi. Güney Kore’de yapay zeka çipi sevkiyatlarının desteğiyle eylül ihracatı yüzde 83,5 artış kaydetti ve Kospi endeksi yüzde 1,2 değer kazandı. Çin ve Hong Kong borsalarında ise resmi tatil sebebiyle işlem yapılmadı.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi önceki günü yüzde 2,79 düşüşle 11.947,18 puandan tamamladı. VİOP BIST 30 ekim vadeli kontratı akşam seansında yüzde 0,66 geriledi. Dolar/TL kuru dünü 49,0113 seviyesinde tamamlamasının ardından bankalararası piyasada 49,0360 seviyesinden güne başladı. Sermaye Piyasası Kurulu da Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ’ye ait tasfiye sürecindeki fonlarda mutabakatı tamamlanan pay sahiplerine ara ödeme yapılmasına karar verdi.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, imalat sanayi PMI, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi PMI başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.100 ve 12.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Günün Öne Çıkan Veri Takvimi
10.00 Türkiye, eylül ayı imalat sanayi PMI
10.55 Almanya, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 İngiltere, BoE Başkanı Bailey’in konuşması
11.30 İngiltere, eylül ayı imalat sanayi PMI
12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı işsizlik oranı
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
16.30 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
16.45 ABD, eylül ayı imalat sanayi PMI
17.00 ABD, eylül ayı ISM imalat sanayi PMI
