ABD’nin Nashville kentindeki ikinci el mağazasından 2,48 dolara (yaklaşık 121 lira) satın alınan ve uzun süre bir garajda saklanan tarihi belgenin, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 tarihli nadir bir kopyası olduğu anlaşıldı. Detaylı incelemelerin ardından açık artırmaya çıkarılan 1823 baskısı parşömen, kimliği açıklanmayan bir alıcı tarafından 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) satıldı.
Müzik ekipmanları teknisyeni olarak çalışan Michael Sparks, Mart 2006 tarihinde Music City Thrift Store’da ev eşyalarına bakarken rulo haline getirilmiş eski bir evrakla karşılaştı. Şamdan ile tuzluk takımıyla beraber 2,48 dolar ödeyerek aldığı dokümanın geçmişini ve değerini tespit etmek isteyen Sparks, aylar süren kapsamlı bir araştırma süreci yürüttü.
Sadece 200 adet basılmıştı
Gerçekleştirilen incelemeler sonucunda söz konusu evrakın, gravür ustası William J. Stone imzasını taşıyan resmi Bağımsızlık Bildirgesi kopyalarından biri olduğu netleşti. 1776 yılına ait orijinal parşömenin zamanla bozulması nedeniyle dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams’ın talebiyle Stone tarafından bakır levhaya aktarılan belgeden, ABD Kongresi’nin 1823 yılındaki kararıyla dana derisi üzerine yalnızca 200 adet basılmıştı.
Sparks’ın bu bulgusuna kadar tarih kayıtlarında yalnızca 35 kopyanın mevcudiyeti biliniyordu. Keşif sayesinde günümüze ulaşan 36. kopya kayıtlara geçmiş oldu.
Uzmanlar, mürekkep kalitesi ve muhafaza durumu yüksek olan belgenin piyasa değerinin öngörülenin üzerinde olduğunu açıkladı.
Satıştan iki gün önce garajda asılıydı
Dokümanın ikinci el mağazasına intikal etmesi ise Nashville’de yaşayan Stan Caffy’nin aldığı kararla gerçekleşti. Bahçe satışından 10 dolara temin ettiği tarihi metni 10 sene boyunca garajının duvarında asılı tutan Caffy, eşinin garajdaki eşyaları temizlemesini istemesi üzerine belgeyi mağazaya bağışlamıştı. Bağışın gerçekleşmesinden iki gün sonra Michael Sparks tarafından fark edilen evrak, reyonda standart bir fiyat etiketiyle satılıyordu.
Kuzey Karolina’nın Burlington şehrinde yer alan Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından organize edilen müzayedede açılış bedeli 125 bin dolar olarak belirlendi. Açık artırma neticesinde telefon üzerinden teklif veren meçhul bir alıcı, tarihi belgeyi 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon liraya) satın alarak ABD genelinde ikinci el mağazalarından çıkan en yüksek meblağlı keşiflerden birine imza attı.
