Çin ve Afrika ülkeleri, diplomatik ilişkilerinin 70. yıl dönümünü kutlarken, stratejik iş birliğini “Kuşak ve Yol” projeleri ve artan ticaret hacmiyle güçlendiriyor. Ortak modernleşme vizyonu, iki taraf arasındaki ilişkilerin temelini oluşturuyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin karşılıklı mesajlarıyla vurgulanan iş birliği, tarihsel bağımsızlık mücadelelerinden günümüzün ekonomik ortaklığına uzanıyor. 1950’lerde başlayan ilişkiler, 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle pekişti. Günümüzde Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) çatısı altında kurumsallaşan ilişkiler, 2024 zirvesiyle “ortak geleceğe sahip bir topluluk” seviyesine taşındı. Bu kapsamda Çin, diplomatik ilişkisi bulunan tüm Afrika ülkelerine sıfır gümrük tarifesi uygulamasına başladı.
Ekonomik Veriler İş Birliğini Destekliyor
Siyasi güvenin yanı sıra ekonomik veriler de iş birliğinin gücünü gösteriyor. Çin, 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi yüzde 17,7 artışla 348 milyar dolara ulaştı. 2026 yılının ilk çeyreğinde ise bu rakam yaklaşık 92,2 milyar dolara yükseldi.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Altyapı ve İnsan Kaynağına Yatırım
Ekonomik iş birliğinin önemli bir ayağını altyapı projeleri oluşturuyor. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında hayata geçirilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıtanın bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Çin ayrıca, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme çabalarına destek oluyor.
Eğitim alanındaki iş birlikleri de devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki becerilerini geliştirmesini sağlıyor. Uzmanlar, bu tür yatırımların Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeterli bir ekonomik yapı kurma hedefine hizmet ettiğini belirtiyor.
