Çin’in güneyindeki Hainan Eyaleti’nde yer alan Tanmen kasabası sakinleri, 1975’te 30 kişinin kaybolduğu deniz kazasının acısını taşırken, yerel balıkçı aileleri yarım asrı aşkın süredir Güney Çin Denizi’nde geleneksel yöntemlerle ekmek mücadelesi vererek sevdiklerinin yolunu gözlemeyi sürdürüyor.
Kasabada yaşayan Fu Yuhua, söz konusu faciada eşi Su Xianli’yi yitirdikten sonra çocuklarını tek başına büyütmek zorunda kaldı. Yıllar önce yaşanan bu trajediye rağmen aile geleneği değişmedi; oğlu Su Biaowei de babası gibi mesleğe adım atarak geçimini sulardan temin etmeye başladı. Aynı kazada babasını henüz beş yaşındayken kaybeden Lu Chunxiang ise Su Biaowei ile evlenerek benzer bir bekleyişi paylaştı.
Üç çocuğum da o zamanlar daha küçüktü. Zaten babalarını kaybetmişlerdi. Annelerini de kaybederlerse ne yaparlardı?
Onun için elbette endişeleniyorum, özellikle de hava kötü olduğunda veya deniz hırçınlaştığında.
Geleneksel Yöntemler ve Değişen Ada Yaşamı
Bölgedeki balıkçılık kültürü yalnızca risklerle değil, asırlık tekniklerle de varlığını koruyor. Büyükbabasıyla 13 yaşında seyre çıkan ve 2021 yılında yaşamını yitiren Su Chengfen, uydu öncesi döneme ait Genglubu isimli kadim seyir kayıtlarını muhafaza eden isimlerdendi. Ancak bölgedeki resiflerde dalış yapan geleneksel avcı sayısı ile av verimi günden güne geriliyor.
Belirli bir resife giderken hangi rotayı izleyeceğimizi bilmek istersek Genglubu’ya göz atmamız yeterli.
Ekonomik baskılar Jinqing Adası sakinlerini operasyon modellerini dönüştürmeye sevk ediyor. Küçük tekneleri daha uzak noktalara ulaştırmak üzere büyük filolar devreye girerken, 12 yıllık yerel denizci Feng Ping gibi isimler adalar arasında taşımacılık yaparak gelir alanlarını çeşitlendiriyor.
Yelken açtığımız deniz çok değişmedi. Ama insanlar değişti.
Bölge Sakinlerinin Limandaki Kuşaklar Arası Nöbeti
İletişim imkânlarının kısıtlı olduğu dönemlerde kıyıda günlerce umutla bekleyen ailelerin tanıklıkları, kasabanın ortak hafızasını oluşturuyor. Çocukluk yıllarında benzer belirsizlikleri annesiyle birlikte yaşayan Wang Zhenzhong, ufuk çizgisinde görünen teknelerin kendi ailelerine ait çıkmadığı anları aktarıyor.
Ufukta küçücük bir nokta gördük ve yavaşça büyüyordu. Bir tekne geri dönüyordu. Ama balıkçı barınağına ulaşınca bizimki olmadığı anlaşıldı. O yüzden beklemeye devam etmek zorunda kaldık.
CGTN tarafından hazırlanan beş bölümlük “The Sea We Call Home” (Yuva Adını Verdiğimiz Deniz) belgeseline yansıyan bu yaşamlar, kıyı topluluklarının kültürel mirasını ve denizle kurdukları hayati bağı gözler önüne seriyor. Yerel halk açısından deniz, yalnızca bir su kütlesi değil, kuşaktan kuşağa devredilen bir hayat tarzı niteliği taşıyor.
Erkekler engin denizlere açılır. Bunu kendi yuvaları için yaparlar. Kadınlar da onları bekler ve çocuklarını büyütürler. İşte yuva budur. Büyüyünce çocuklar da babalarının izinden giderler. İşte bu da yuvadır.
